Voorraden bijhouden gaat, net als veel andere procesinformatie in de industrie en logistieke sector, nog vaak met het menselijk oog of oor. Om de kwaliteit van die informatie te verhogen en processen efficiënter maken heb je sensoren nodige, die verbonden zijn in een industrieel Internet of Things (IoT). De kosten vallen mee.
Even een peilstok in een vloeistofvat steken om het productniveau te bepalen, of een meter voor temperatuur of druk aflezen. In veel industriële en logistieke processen wordt de mens nog ingezet voor het verzamelen van dit soort procesinformatie. Dat is niet alleen duur, maar ook foutgevoelig. Mensen kunnen iets verkeerd aflezen of inschatten. Of ze vergeten helemaal om een meting uit te voeren met als resultaat een voorraad die onverwacht opraakt.
Fabrieken maken al jarenlang gebruik van realtime procesbesturing, waarbij sensordata een belangrijke rol speelt. Deze gegevens leveren essentiële informatie om processen aan te sturen, bijvoorbeeld om te bepalen of een tank leeg is of dat een pomp moet worden in- of uitgeschakeld. Het Internet of Things (IoT) richt zich echter niet zozeer op procesbesturing, maar vooral op procesmonitoring. Daarbij worden bestaande sensorgegevens uit de fabriek, eventueel aangevuld met nieuwe databronnen, gecombineerd om meer inzicht te krijgen in processen. Dit helpt bedrijven om hun bedrijfsvoering efficiënter, effectiever en veiliger te maken.
VEGA, de Duitse specialist in niveau- en drukmeting voor uiteenlopende industrieën, levert al IoT-oplossingen voor klanten in bulk- en stortgoed. Het bedrijf, met Nederlandse vestiging in Amersfoort, levert radarsensoren en bijbehorende IoT-infrastructuur, verzorgt de inregeling, maakt klantspecifieke visualisatiesoftware en biedt service. “Voorheen verkochten we alleen producten voor procesbesturing en -monitoring aan klanten. Nu voeren we ook projecten uit voor het realiseren van IoT-oplossingen”, vertelt Joris van der Goes, accountmanager en specialist industrieel IoT bij VEGA Nederland.
“Draadloze communicatie heeft vooral meerwaarde als de plek waar de informatie wordt verzameld en de plek waar de informatie wordt verwerkt niet dezelfde locatie zijn”Joris van der Goes, VEGA
IoT-oplossingen zijn vooral interessant in geval van decentrale metingen, verklaart hij. “Draadloze communicatie heeft vooral meerwaarde als de plek waar de informatie wordt verzameld en de plek waar de informatie wordt verwerkt niet dezelfde locatie zijn. Binnen een fabriek is bekabeling, ondanks dat het duur kan zijn, meestal toch de logische oplossing omdat de rest van de benodigde infrastructuur al beschikbaar is.”
Een bijkomend aspect hier is dat draadloze sensoren batterijvoeding nodig hebben (bij bedrade sensoren is de datakabel vaak ook de voedingskabel). Batterijen moeten echter periodiek worden vervangen. Om hun levensduur – en dus het vervangingsinterval – zo lang mogelijk te houden, wordt het aantal metingen beperkt. Bedrade sensoren voor procesbesturing meten elke seconde of nog vaker, draadloze sensoren voor procesmonitoring meten bijvoorbeeld elke 5 minuten, elk uur of nog minder frequent. “Dat kan voor de monitoring van langzaam veranderende proceswaarden zoals voorraden, maar niet voor de kritieke procesbesturing.”
Bij zeer grote fabriekslocaties, zoals een raffinaderij waar veel vloeistofniveaus worden gemeten, is het vaak toch handig om draadloos te werken. Dat komt door de grote kabellengtes die anders nodig zijn en doordat meetopstellingen soms slechts tijdelijk worden gebruikt. Na groot onderhoud of een turnaround bijvoorbeeld wordt bij het opstarten de installatie vaak eerst getest met water. Er worden tijdelijk extra sensoren opgehangen om te checken of water correct door de installatie gaat. Dan hoeven de instellingen van de vaste sensoren daarvoor niet te worden aangepast.
Een veelvoorkomende toepassing is monitoring van brandstofvoorraad op afstand. Van der Goes noemt het voorbeeld van tijdelijke aggregaten. “Van bouwplaatsen tot festivals, partijen die de aggregaten plaatsen, verzorgen vaak ook de brandstoflevering. Om die logistiek efficiënt te kunnen plannen, moeten ze continu inzicht hebben in de beschikbare voorraden. Door een efficiëntere planning rijden de tankwagens in de orde van 5% minder kilometers. Bij een kilometerprijs van 1 à 2 euro en een x aantal tankwagens die elke dag tot wel 500 kilometer onderweg zijn, levert dat een aanzienlijke besparing op.”
Op festivals is ook schoon water nodig, moet vuil water worden afgevoerd en wordt het bier vaak in grote containers aangevoerd. In alle gevallen moeten de niveaus in de gaten worden gehouden om de logistiek efficiënt te regelen. Tankcontainers zijn ook interessant. “Die staan soms langere tijd op een locatie, worden gevuld of geleegd, en gaan dan bewegen. Als de sensoren voor de voorraadmonitoring bedraad zijn, gaat dat natuurlijk niet.”
“Uiteindelijk draait het erom klanten te helpen waardevolle informatie uit hun data te halen”Joris van der Goes, VEGA
De IoT-oplossingen van VEGA blijven tot nu toe vaak beperkt tot de eigen druk- en niveausensoren. De informatie die de gebruiker te zien krijgt via het VEGA Inventory System is eveneens beperkt. Het bedrijf wil echter de reikwijdte en functionaliteit van zijn IoT-oplossingen vergroten. Een eerste stap daarvoor is de recente overname van het Zwitserse akenza dat software voor IoT-platformen ontwikkelt en zich vooral op smart buildings richt. VEGA zal die software gaan gebruiken voor bredere procesmonitoring in industrie en logistiek, met meer verschillende input- en outputmogelijkheden. Van der Goes: “Het is alsof je van een botermes naar een Zwitsers zakmes gaat.”
Voor bredere IoT-oplossingen zet VEGA, naast de eigen druk- en niveausensoren, ook andere typen sensoren in. “Zo kunnen we een complete oplossing aanbieden. Uiteindelijk draait het erom klanten te helpen waardevolle informatie uit hun data te halen, bijvoorbeeld via dashboards. Denk aan inzicht in voorraadniveaus, maar bijvoorbeeld ook aan temperatuurmetingen of trillingsprofielen van pompen om daar predictive maintenance op te kunnen uitvoeren. We zien hier veel potentieel, omdat bedrijven hun processen steeds efficiënter willen organiseren. Om concurrerend te blijven, is innovatie voor hen noodzakelijk.”
