Actieve koolstof is een prima oplossing voor het verwijderen van medicijnresten uit afvalwater, volgens Bas Derks van Gericke. Door toenemend gebruik van medicijnen eindigen de resten daarvan steeds vaker in sloten en rivieren. Per 2027 gaat Europa hier paal en perk aan stellen.

Tekst: Alinda Wolthuis | Beeld: Gericke

“Medicijnresten willen we niet in ons drink- en oppervlaktewater. Daarom heeft de Europese Unie in de waterrichtlijn ‘Water Framework’ vastgelegd dat we deze moeten verwijderen. Daarvoor is een brede aanpak ontwikkeld die de hele medicijn­keten bestrijkt. Op alle onderdelen van de keten, van productie tot en met het zuiveren van water, worden stappen gezet. Wij richten ons op die laatste stap, de afvalwaterzuivering. Waterschappen en waterzuiveringsbedrijven zijn druk bezig met het implementeren van oplossingen op dit gebied.”

Twee oplossingsrichtingen

“Grofweg zijn er twee interessante oplossingsrichtingen. Je kunt een medicijnmolecuul kapot maken met UV-technologie; dan verliest het zijn functionaliteit. Of je kunt het medicijnmolecuul, dat heel klein is, binden aan actieve kool. Dat maakt het mogelijk dit molecuul uit het water te filteren, en met het slib af te voeren en te vernietigen. Beide richtingen zijn effectief. Wij zijn specialist in powder handling en bieden dus de oplossing met Powdered Activated Carbon (PAC) aan. Deze methode is algemeen toepasbaar en relatief goedkoop. Ze voldoet aan de Europese ‘Water Framework Directive 2000/60/EC’ over het verwijderen van slecht opgelost of niet-biologisch afbreekbaar organisch afval in industrieel, medisch of gemeentelijk afvalwater.”

Niet eenvoudig

“Het binden van medicijnresten met PAC verloopt in grote lijnen als volgt: de poederkool zit in een silo of bigbag, gecombineerd met een doseer- en menginstallatie. Je lost poederkool op en voegt, afhankelijk van de waterkwaliteit, een dosering van 10 tot 30 mg/l toe aan het afvalwater, dat reeds door het biologische zuiveringsproces heen is gegaan. De PAC bindt de medicijnresten die er dan nog in zitten. Dat duurt 15 minuten tot 2 uur. Vervolgens wordt het slib met de gebonden medicijnresten verder behandeld.” Dat klinkt allemaal net wat eenvoudiger dan het is. Omdat PAC een geleidende vaste stof is, moet de installatie voldoen aan de explosieveiligheidsrichtlijnen. Bovendien moet het poeder zeer nauwkeurig worden gedoseerd. “Wij hebben daar de speciale loss-in-weight-technologie voor”, zegt Derks. “En we hebben ook een zogeheten ‘vortex vessel’ dat zo ontworpen is dat de PAC zonder verstuiving, vervuiling of klontering in het water wordt gemengd. Uiteraard is de gehele installatie conform de ATEX-richtlijn, volledig gecertificeerd en voldoet deze ook aan de TR-CU richtlijnen.”

Onze PAC-doseer­installatie is echt een stukje Nederlands ­vernuft
Bas Derks, Gericke bv

Maatwerk

“Het ontwerpen van zo’n installatie is maatwerk. Elk waterschap, elke waterzuiveringsinstallatie stelt zijn eigen eisen. Dat kan lastig zijn. Zo hebben we onlangs een oplossing geleverd voor een installatie waar de hoogte beperkt was: we hebben het standaard frame voor onze loss-in-weight-feeders vervangen door een op maat gemaakt frame, met dezelfde functionaliteit. Een andere uitdaging was om een oplossing te ontwikkelen waarbij de bediening vanuit een centrale locatie gebeurde en er op de locatie zelf geen schakelsysteem was. Deze opdrachtgever wilde zo weinig mogelijk risico’s in de bedrijfsvoering door zo weinig mogelijk elektrotechniek op locatie te hebben. Wij denken dan mee over de mogelijkheden.”

Trots

“Trots zijn wij vooral op onze PAC-doseerinstallatie. Dat is echt een stukje Nederlands vernuft. Als werktuigbouwkundige, afgestudeerd aan de TU Twente, weet ik wat voor kennis en kunde het vraagt om zo nauwkeurig te kunnen doseren. Niet voor niets krijgen wij alle support vanuit ons Zwitsers moederbedrijf. Onze PAC-installatie is een ‘smart solution’, die past binnen het programma van de Gericke doseerfeeders. We hebben hierin veel ervaring en referenties opgebouwd. We bouwen dit in de toekomst graag verder uit: invented in Holland!” ●

Ketenaanpak

Om medicijnresten uit het water te houden wordt de hele medicijnketen aangepakt, van productie, gebruik en inzameling tot zuivering. In Nederland gebeurt dit via de nationale Ketenaanpak Medicijnresten uit Water, waarin de Unie van Waterschappen zit, samen met de Rijksoverheid, de drinkwaterbedrijven, gemeenten, de farmaceutische industrie en partijen in de zorg. De landelijke ‘hotspot­analyse’ van de RWZI’s brengt in beeld op welke locaties de waterkwaliteit wordt beïnvloed door geneesmiddelen in gezuiverd afvalwater.

• Gericke bv in Hoevelaken is onderdeel van de Gericke Group, gespecialiseerd in powder handling. • In Hoevelaken (een van de drie productielocaties) worden turnkey installaties gebouwd voor de industrie, met name via OEM-machinebouwers richting (afval)waterzuivering. • Klanten kunnen er ook het gedrag van hun eigen product testen met Gericke-apparatuur.

medicijnrestenAfvalwater