Tekst: Erik te Roller | Fotografie: Marco Vellinga

Nieuwe pompen, een ringleiding en hittecamera’s die de blusleiding automatisch aansturen, zorgen voor de brandveiligheid bij HKS Scrap Metals in Zwartsluis. De metaalverwerker heeft zijn blussysteem aangepast, omdat er steeds meer ­elektrische en elektronische apparatuur en onderdelen worden verwerkt, waardoor de kans op brand toeneemt.

HKS Scrap Metals verwerkt onder meer autowrakken, motoren, wasmachines en welvaartschroot. Daarnaast verwerkt het bedrijf steeds meer elektrische en elektronische apparatuur. “Bijna overal zitten batterijen in”, zegt Jarno Greveling, werfleider in Zwartsluis. “Daardoor is de kans op brand toegenomen.”

Depollueren

Vroeger kon HKS toe met één bluspomp, die altijd stand-by stond te draaien. Maar toen het bedrijf enkele jaren geleden een afdeling opende voor het depollueren, oftewel het ontdoen van elektrische en elektronische apparaten van vervuiling, nam de behoefte aan bluswater toe. Dit vormde aanleiding om het blussysteem op het hele bedrijfsterrein te moderniseren. “De bestaande pomp van Gorman-Rupp was al twintig jaar oud, maar heel betrouwbaar. Storingen kwamen nooit voor. Eén keer hebben we de waaier moeten vervangen, maar daarna draaide de pomp weer perfect. Daardoor vergaten we het onderhoud wel eens. Bij de aanschaf van een tweede bluspomp was de keuze van de fabrikant dan ook snel gemaakt”, verklaart Greveling.

Met de automatische blusinstallatie boeken we tijdwinst: het blussen begint al voor we op het terrein arriveren
Jarno Greveling, werfleider bij HSK Scrap Metals, Zwartsluis

Ringleiding

Om op het hele terrein van ruim 1,5 ha over voldoende bluswater te kunnen beschikken, heeft HKS een 1.000 meter lange ringleiding laten aanleggen met een diameter van 90 mm ondergronds en 3-duims (ca. 76 mm) bovengronds. De leiding is gedeeltelijk voorzien van tracing, die bij vorst zorgt voor warmte, zodat de leiding niet kan bevriezen. Het andere deel kan leeglopen. Twee zelfaanzuigende centrifugaalpompen van het type 83B2 voorzien deze ringleiding van het bluswater, dat wordt opgezogen uit het nabijgelegen kanaal. “Naar die pompen hebben we verder geen omkijken. Ze worden voortdurend bewaakt. Alleen als we de aanvoerpijp een keer zouden loskoppelen, dan moeten we die weer met water vullen om te zorgen dat de pomp kan functioneren”, aldus Greveling.

Waterfilter

Een derde pomp gebruikt het bedrijf om water te injecteren in een waterfilter die het stof opvangt dat vrijkomt uit de shredder. De vortexpomp die er oorspronkelijk inzat, had te weinig capaciteit en is vervangen door een T4 venturipomp van Gorman-Rupp. “Vanuit de shredder kunnen er wel eens stukjes blik of andere materialen met het water meekomen, maar dat kan deze pomp hebben. Die stukjes kunnen we zo nodig gemakkelijk verwijderen”, licht Greveling toe.

Frequentiegeregeld

De nieuwe bluspomp is frequentiegeregeld, zodat die stand-by op een laag toerental kan draaien om energie te besparen en bij brand meteen op toeren kan komen. Ook de T4-pomp die maximaal 160 kubieke meter per uur verpompt is frequentie­geregeld. Beide pompsets hebben samen ruim € 10.000 gekost. Het blusnet vergde een veel grotere investering, maar daarover doet het bedrijf geen mededelingen.

Brandgevaar

Greveling wijst nogmaals op het brandgevaar bij het verwerken van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. “Je ziet steeds vaker berichten in de media over branden bij recycling­bedrijven. Die ontstaan vaak doordat er nog batterijen in de apparatuur zitten, die de ­vroegere eigenaren er niet uitgehaald hebben voor ze de afgedankte apparatuur inleverden. Zelfs bij kleine beschadigingen van bijvoorbeeld lithium-ion-batterijen kan er na verloop van tijd brand ontstaan. Als dat ’s nachts gebeurt, wanneer er weinig toezicht is, kan de brand zich gemakkelijk uitbreiden. Daarom roep ik iedereen op om batterijen altijd zo veel als mogelijk separaat in te leveren.”

Hittecamera’s

Om een eventuele brand meteen te kunnen detecteren, plaatst het bedrijf binnenkort hittecamera’s op de afdeling voor de verwerking van elektrische en elektronische apparaten. De camera’s worden op een PLC aangesloten, die ook de blusleiding van 4 bar met bluskleppen aanstuurt. “Als er brand uitbreekt, treedt de blusinstallatie automatisch in werking. Op die manier boeken we tijdwinst, want het blussen begint al nog voordat we na brandalarm op het terrein arriveren”, legt Greveling uit.

Vanuit de shredder kunnen er wel eens stukjes blik of andere materialen met het water meekomen, maar dat kan deze pomp hebben
Jarno Greveling, werfleider bij HSK Scrap Metals, Zwartsluis

Autowrakken

Bij de shredder voor de autowrakken is het zaak dat accu’s, gastanks en benzinetanks van tevoren zijn verwijderd. Het bedrijf weigert uit principe wrakken aan te nemen, waar de accu’s en tanks nog in zitten en controleert elk wrak nog eens extra voordat het de shredder ingaat. “De mensen van ons bedrijf zijn er ook op getraind om accu’s van elektrische en hybride auto’s te herkennen”, aldus Greveling.

Li-ion

Li-ion-batterijen staan erom bekend, dat ze bij brand niet goed met water zijn te blussen, maar Greveling zegt dat dit op de elektrische en elektronische apparatuur-afdeling geen punt is. “Met het bluswater koelen wij de boel af en gaan we de verspreiding van de brand tegen. Dat is in negen van de tien keer voldoende. Voor de overige kleine batterijbranden hebben we op verschillende plaatsen diverse F500 blussers hangen. Die zijn uitermate geschikt om branden te blussen die door lithium batterijen zijn veroorzaakt.”●

brandveiligheidblussystemenCentrifugaalpompenventuripompenRecycling