Geothermie: conventioneel en ultra-diep
Geothermie of aardwarmte is een duurzame energiebron die gebruikt maakt van de van nature aanwezige warmte in de aarde. In de Nederlandse ondergrond stijgt de temperatuur met ongeveer 30 °C per kilometer. Deze warmte kan worden gewonnen uit water dat is opgewarmd in een diepgelegen, doorlatende gesteentelaag.
Een geothermie-installatie bestaat uit een productieput, waar het warme water wordt gewonnen en een injectieput waar het afgekoelde water terug de aarde in wordt geïnjecteerd. Het warme water stroomt niet vanzelf helemaal tot aan het oppervlak en wordt daarom opgepompt door een elektrische onderwaterpomp die op diepte in de put is geïnstalleerd. Bovengronds wordt de warmte van het geothermische water via een warmtewisselaar overgedragen aan het warmtenetwerk van de gebruiker. Het afgekoelde water wordt onder druk terug de aarde in geïnjecteerd via de injectieput. Op diepte warmt het afgekoelde water langzaam weer op en verplaatst het zich door ondergrondse stromingen naar de productiekant. Om corrosie en scaling te voorkomen worden beneden in de productieput via een inhibitorlijn inhibitoren geïnjecteerd op ppm-niveau.
De meest voorkomende toepassing van geothermie in Nederland (conventionele geothermie) is verwarming van de glastuinbouwkassen. Hier wordt warm water van circa 60-100° uit aardlagen tussen de twee en drie kilometer diep geproduceerd. Deze warmte kan ook gebruikt worden om woningen te verwarmen. Ultra Diepe Geothermie (UDG) is geothermie dieper dan 4000 meter met temperaturen boven de 120 °C. De consortiumpartijen van de Green Deal ‘Ultradiepe Geothermie’ streven ernaar om voor 2020 de realisatie van een of meer pilotprojecten met UDG mogelijk te maken. Het doel is om deze hoge temperatuur te gebruiken als proceswarmte in bijvoorbeeld de zuivel- of papierindustrie. De restwarmte kan vervolgens weer gebruikt worden voor woningen. Dit principe heet cascadering. In het buitenland (o.a. Duitsland, Frankrijk en Italië) wordt ook elektriciteit opgewekt uit geothermie.
Deze infographic is tot stand gekomen met advies van de specialisten geothermie van Witteveen+Bos.
